Lộ trình Chặng 3 · Tăng tốc

Kỹ năng thuyết trình cho chủ doanh nghiệp: ba sai lầm và mười bí quyết

Khóa học ngắn Claude Mastery 101Khóa học ngắnClaude Mastery 101Xem video và sổ tay

01Ba sai lầm khiến mình ngại nói

Lần đầu làm chủ tịch một nhóm kết nối doanh nghiệp, mình lo đến mức mồ hôi thấm ướt áo vest, dù đã chuẩn bị và tập nói một mình rất nhiều lần. Sau nhiều năm đứng lớp với chủ doanh nghiệp, mình thấy nỗi sợ thường đến từ ba chỗ:

  1. Lo cho bản thân quá nhiều. Mình ăn mặc ra sao, nói có hay không, họ có ủng hộ không, nhỡ bị hỏi khó. Khi chuyển sang "mình trao được gì cho người nghe", nỗi sợ giảm đi.
  2. Thiếu rèn luyện. Không gì thay được luyện tập. Bài cũ nhắc một câu quen thuộc của Lý Tiểu Long: đừng sợ người luyện 10.000 cú đá khác nhau, hãy sợ người luyện một cú đá 10.000 lần.
  3. Bỏ cuộc sớm, thiếu người dẫn dắt. Tự mò một mình thì chậm. Mình chỉ có bước ngoặt khi có người thầy dẫn dắt, và từ đó thấy việc chia sẻ để người khác thay đổi là điều có giá trị với mình.

02Kỹ năng thuyết trình là gì

Minh họa chủ đề public speaking

Đó là khả năng truyền đạt thông điệp hiệu quả và hấp dẫn đến một nhóm người nghe, để họ hiểu, giải quyết được một vấn đề, hoặc tiếp nhận điều mới. Một buổi thuyết trình tốt thường có:

  • Người nói tự tin, tự nhiên.
  • Mở đầu và kết thúc tạo ấn tượng.
  • Cấu trúc mạch lạc, không lan man.
  • Giọng rõ, dễ nghe.
  • Có tương tác và phản hồi với người nghe.
  • Thông tin hữu ích, thời lượng hợp lý.

Bạn không cần là người hoạt ngôn bẩm sinh. Phần lớn có thể rèn luyện.

03Chuẩn bị: người nghe, nội dung, ý chính

  1. Hiểu người nghe. Họ là ai, muốn nghe gì, đang cần giải quyết vấn đề nào. Tìm hiểu trước giúp họ bớt xa lạ với bạn.
  2. Chuẩn bị kỹ nội dung và phương tiện. Tự hỏi mình muốn đạt điều gì sau buổi nói và người nghe được gì.
  3. Nói tự nhiên, đừng đọc kịch bản. Học thuộc cả bài dễ thành học vẹt và mất mạch khi quên một ý. Ghi vài ý chính lên một tờ giấy rồi tập nói theo.

Cấu trúc nên có ba phần rõ ràng: mở đầu, thân bài, kết luận. Nên chia sẻ chủ đề bạn thật sự hiểu và thích.

04Trình bày: mở, kể, cử chỉ, slide

  • Mở đầu và kết thúc có dấu ấn. Tránh "hôm nay tôi sẽ nói về...". Có thể bắt đầu bằng một câu chuyện, một con số hay một hình ảnh. Kết bằng tóm tắt ý quan trọng.
  • Một chút hài hước, một câu chuyện liên quan. Người nghe dễ nhớ và dễ đồng cảm với chuyện kể.
  • Ngôn ngữ cơ thể vừa đủ. Ánh mắt, cử chỉ tay, cái gật đầu giúp kết nối. Lạm dụng thì gây phân tâm.
  • Slide chỉ để hỗ trợ lời nói. Đừng viết cả bài lên slide rồi đọc. Phần nói gọn thì slide không cần chứa tất cả.

05Luyện tập, hỏi, và tránh những lỗi hay gặp

Mình thường dành ít nhất khoảng 4 giờ chuẩn bị, tập và nghe lại chính mình cho mỗi giờ chia sẻ trực tiếp. Mình cũng hình dung trước người nghe sẽ phản ứng ra sao ở từng phần, để chỉnh ví dụ và hoạt động. Tập dượt còn giúp kiểm soát thời lượng. Nói quá giờ cho thấy thiếu chuẩn bị.

  • Dự đoán câu hỏi người nghe có thể đặt sau buổi nói.
  • Xin góp ý sau buổi nói và chỉnh dần.
  • Xem bài nói mẫu (ví dụ TED Talks) để học cái hay, rồi tạo phong cách của riêng mình.
Video nhúng trong bài cũ: bài nói TED của Julian Treasure, về cách nói để người ta muốn nghe.

Những điều nên tránh: không luyện trước, đọc từ giấy, lạm dụng slide, không tương tác, nói lan man, mở và kết nhàm, cử chỉ không hay, không để ý người nghe.

Khi đi kết nối kinh doanh, đừng chỉ lo nói hay. Hãy lắng nghe mục tiêu và thách thức của đối tác, và để ý chỗ bạn có thể giúp họ nối với cơ hội. Người ta muốn nói chuyện tiếp với bạn là kết quả quan trọng hơn.

06Đòn bẩy AI

AI giúp bạn biến một chủ đề thành dàn ý ba phần, đóng vai người nghe để hỏi khó, và nhận xét bản ghi chú ý chính. Phần nói vẫn là của bạn.

Prompt mẫu
Mình cần chuẩn bị một bài nói [thời lượng] về [chủ đề] cho [người nghe: ai, bao nhiêu người, họ cần gì].
Mục tiêu sau buổi nói: [người nghe hiểu / làm / quyết định điều gì].
Câu chuyện hoặc ví dụ thật mình có: [liệt kê].

Hãy giúp mình:
1. Hỏi mình tối đa 5 câu để làm rõ người nghe và mục tiêu.
2. Đề xuất dàn ý ba phần (mở, thân, kết) dạng ý chính ngắn, mỗi phần kèm thời lượng.
3. Gợi ý 3 cách mở đầu và 2 cách kết, chỉ dùng chuyện mình đã đưa.
4. Liệt kê 8 câu hỏi người nghe có thể đặt, để mình tập trả lời.
Chỗ nào thiếu thông tin thì hỏi mình trước. Đừng bịa số liệu hay ví dụ, và đừng viết toàn văn để mình đọc.

AI đề xuất dàn ý và câu hỏi. Bạn chọn nội dung, câu chuyện và cách nói.

07Tự vấn

Điều gì ở cách bạn nói hiện nay đang khiến người nghe khó nhớ ý chính, và bạn sẽ đổi một việc nhỏ nào trong buổi nói tới?

Khóa học ngắn Claude Mastery 101Khóa học ngắnClaude Mastery 101Xem video và sổ tay

Muốn có người cùng bạn chuẩn bị bài nói cho đội hoặc cho khách?

45 phút trao đổi miễn phí để cùng gọi đúng tên vấn đề, chưa đi vào giải pháp.

Đặt lịch trao đổi